جوان و جغرافیا

یک قدم تا تحقق رویای پیش بینی زمین لرزه

amirfeiz — Sat, 12 Jul 2008 13:57:37 GMT

زلزله شناسان در آمریکا تصور می کنند که احتمالا یک گام به توانایی پیش بینی زمین لرزه ها نزدیک تر شده اند.نتیجه آزمایش های آنها که در عمق گسل سن آندریاس انجام شد، در تازه ترین شماره نشریه علمی نیچر چاپ شده است. به گزارش بی بی سی، پیش بینی این موضوع که زمین لرزه بعدی چه زمانی و در کجا اتفاق می افتد هدف اصلی زلزله شناسان است و اکنون گروهی از محققان در کالیفرنیای آمریکا می گویند آزمایش های آنها نتایجی به دستشان داده که آنها را به این هدف اصلی نزدیک تر می کند. پل سیلور، زلزله شناس می گوید آنها درست چند ساعت پیش از زمین لرزه ای خفیف، تغییراتی را روی پوسته زمین ثبت کرده اند؛ " معمولا اصلا انتظار ندارید که در صخره ها تغییرات بزرگی ببینید.مسئله غیرمنتظره این بود که ما تغییرات بزرگی را درست 10 ساعت قبل از یک زلزله 3 ریشتری مشاهده کردیم.این تغییرات مربوط به تغییر در فشار بود و درنتیجه نشانه ای بود پیش از وقوع زمین لرزه. اگر اینطور باشد این موضوع مشوق خوبی برای ماست و همان چیزی است که دنبال می کنیم." جزئیات یافته های این محققان در تازه ترین شماره نشریه علمی نیچر به چاپ رسیده است.این محققان دستگاههای حساسی را در داخل گسلی در سن آندریاس کالیفرنیا که یکی از فعال ترین مناطق از نظر وقوع زمین لرزه در جهان است، نصب کردند. محققان کالیفرنیا می گویند قصد دارند آزمایش های بیشتری برای اطمینان از یافته هایشان انجام دهند. امکان پیش بینی و هشدار نسبت به وقوع زمین لرزه های آینده، دانشی است که هنوز بسیار دور به نظر می رسداما این امید وجود دارد که روزی تجارب دانشمندان بتواند به نجات جان انسان ها کمک کند.

سخنی کوتاه از اهرام مصر

amirfeiz — Sat, 05 Jan 2008 13:17:18 GMT

اهرام مصر از عجایب هفتگانه ی جهان است و شامل ۳ هرم بزرگ و ۴ هرم کوچکتر است. "خوفو " فرعون مصر اولین هرم را ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح (۵۰۰۰سال پیش) برای قبر خود ساخت. این نوع قبرها را مصریان پیرموس می نامیدند که به معنی بلند است و کلمه پیرامید به معنی هرم که در زبان های اروپایی وجود دارد مشتق از آن است.

هرم اول خئوپس نام دارد و هرم دوم کفرن و هرم سوم میکرنیوس و هر سه به نام شاهان مصر ساخته شده. مرکز اهرام ثلاثه مصر در باختر شهر تاریخی ممفیس مرکز امپراطوری قدیم مصر است.ساختمان اصلی آن مرکب از ۴۰۰ هزار قطعه سنگ ۵ تنی به مساحت ۵۳۰۰ متر مربع و قله ی آن ۱۳۸ متر ارتفاع دارد. طول یک قاعده آن ۳۳۰ متر است که دو دیوار دارد یکی بالا و دیگری پایین و دارای راهروها و اتاق ها و تالارها که از عجایب صنعت معماری است. در یکی از تالارها جسد مومیایی شده ی خئوپس گذاشته شده.

در نیم کیلومتری اهرام نیز مجسمه ابوالهول الهه ی قدرت قرار دارد و از سنگ یکپارچه ساخته شده است که سر این مجسمه از انسان و تنه ی آن بدن شیر است.

زبان مردم آفریقا

amirfeiz — Sat, 08 Dec 2007 15:02:18 GMT

مردم ۵۲ کشور آفریقا به بیش از ۸۰۰ زبان تکلم می کنند. زبان عربی زبان اصلی ساکنان شمال صحرای بزرگ است.مردم جنوب صحرای بزرگ به زبان هایی صحبت می کنند که از خانواده ی بانتو می باشد. زبان مردم آفریقای جنوبی آفریکن است که شکلی از زبان هلندی به شمار می آید. زبان اداری و رسمی بسیاری از کشورهای آفریقایی انگلیسی و فرانسوی است.

همچنین ریشه ی زبانی که بربرها بدان تکلم می کنند به مصر باستان بر می گردد.خوب است بدانید که بربرها مهاجرانی هستند که زادگاه اصلی آن ها شمال آفریقا است و شغل اکثر آن ها کشاورزی است اما برخی از گروه های آنان از جمله طارق ها که چادر نشین و کوچ رو هستند به کوچ در صحرا و نگهداری گله های شتر اشتغال دارند.

ماگما چیست؟

amirfeiz — Sat, 01 Dec 2007 12:52:18 GMT

به مواد مذاب درون زمین که بسیار گرم بوده و تحت فشار شدید در زیر پوسته ی زمین قرار گرفته اند ماگما می گویند. ماگما ممکن است از طریق شکستگی ها و سایر نقاط ضعیف پوسته ی زمین بالا آمده و به صورت گدازه در سطح زمین جریان یابد. گدازه ها از لحاظ فیزیکی دو نوع هستند:

۱ـ گدازه های رقیق یا سیال که راحت جاری می شوند مثل گدازه های آتشفشان های هاوایی که علت رقیق بودن آن ها وجود گاز ها و بخارات فراوان و وجود آهن و منیزیم در آن ها است و درجه حرارت زیادی دارند و سنگ های قلیایی را به وجود می آورند.

۲ـ گدازه های غلیظ که سرعت آن ها کم است و شامل مواد سیلیسیم و آلومینیوم بوده و گاز و بخارات و حرارت کمی دارند و سنگ های اسیدی را به وجود می آورند.

قنات چیست؟

amirfeiz — Fri, 30 Nov 2007 09:48:18 GMT

قنات یا کاریز از ابداعات ایرانیان برای آبیاری و مبارزه با کم آبی در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد.

قنات شامل رشته چاه های متوالی است که چاه اول (مادر چاه) به سفره ی آب زیرزمینی وصل شده و به وسیله ی چاه های متعدد آب آن تا محل مورد نظر (روستا یا مزرعه) هدایت می شود.از چاه های مسیر قنات برای لایروبی و تهویه استفاده می شود.چاه انتهایی مظهر قنات نامیده می شود.قنات عامل حیاتی مهمی در مناطق بیابانی ایران است و مهمترین قنات های ایران در استانهای خراسان، یزد، کرمان و مرکزی حفر شده اند.از خواص مهم قنات جلوگیری از تبخیر آب به وسیله اشعه خورشید در مناطق خشک و نیمه خشک است.

سونامی یا آبلرزه چیست؟

amirfeiz — Fri, 09 Nov 2007 14:23:38 GMT

امواج بزرگی از آب که بر اثر وقوع زلزله در کف اقیانوس یا دریا پدید آید سونامی نامیده می شوند. این امواج گاه آنقدر در خشکی پیش می روند که موجب خسارت های مالی و جانی فراوان می گردند.آبلرزه یا زلزله ی دریایی اعم از اینکه ناشی از گسلش کف اقیانوس ها یا وقوع انفجارهای آتشفشانی در آنها باشد ممکن است موج های عظیم و مهیبی تولید کند که سرعتشان به بیش از ۸۰۰ کیلومتر در ساعت برسد وبا ارتفاع حدود ۲۰ متر به نواحی ساحلی حمله آورند.به طور مثال در زلزله ی مهیب سال ۱۷۵۵ میلادی در لیسبون (پرتقال) بلافاصله پس از نخستین ضربه موجی از دریا به بلندی حدود ۱۸ متر به شهر هجوم برد و بسیاری از سکنه شهر مزبور را در کام خویش به هلاکت رسانید.

امواج زمین لرزه

amirfeiz — Fri, 02 Nov 2007 15:40:00 GMT

امواجی که به دلیل وقوع زمین لرزه ایجاد می گردند،را می گویند.این امواج بر سه نوعند:امواج اولیه (P)، امواج ثانویه (S) و امواج سطحی.

امواج اولیه و ثانویه به دلیل انتشارشان در داخل زمین به امواج درونی معروفند.موج اولیه موجی است طولی که باعث پس و پیش شدن سنگ های مسیر خود می گردد. سرعت این موج در مجاورت سطح زمین حدود ۶ کیلومتر در ثانیه است و در نواحی مرکزی زمین به حدود ۱۰ کیلومتر در ثانیه می رسد. موج ثانویه موجی است عرضی که باعث بالا و پائین شدن سنگ های مسیر خود می شود و به بریده شدن آنها می انجامد . سرعت این موج نزدیک سطح زمین حدود ۳ کیلومتر در ثانیه و در نواحی هسته مرکزی زمین حدود ۷ کیلومتر در ثانیه است. امواج اولیه و ثانویه در همه جهات منتشر می گردند. امواج سطحی از نوع امواج بلند هستند و آثار تخریبی زمین لرزه ناشی از همین موج است.سرعت امواج سطحی از سرعت امواج اولیه و ثانویه کمتر است.این امواج که پس از امواج ثانویه به وسیله لرزه نگار ثبت می گردند پیچیده تر از دو نوع دیگر است و به امواج آب شباهت دارند، امواج سطحی به جای آنکه از درون اشیاء عبور کنند از سطح آنها می گذرند و خرابی های زمین لرزه بیشتر مربوط به همین امواج است.

دماوند کوتاه تر شد، زاگرس قد می کشد

amirfeiz — Fri, 12 Oct 2007 12:17:18 GMT

بر اساس اعلام سازمان نقشه برداری کشوری و منابع معتبر زمین شناسی ارتفاع کوهستان های ایران در حال تغییر است . پژوهشگران سازمان نقشه برداری کشوری اعلام کرده اند که ارتفاع واقعی قله دماوند بیش از 61 متر از ارتفاع پیشتر اعلام شده در منابع جغرافیایی کمتر است. از سوی دیگر دریافته های معتبر جغرافیایی اشاره شده که ارتفاع کوهستان های زاگرس سالانه 12 میلی متر بلند تر می شود.به گزارش ایسنا، پژوهشگران سازمان نقشه برداری کشور طی تحقیق چند ماهه با تکمیل نقاط ارتفاعی دماوند ، ارتفاع ثقل قله دماوند را که پیش از این در کتاب ها و منابع جغرافیایی 5671 متر عنوان شده بود ، 5609 متر و 20 سانتی متر اندازه گیری کرده اند.

از سوی دیگر قابل توجه است که در منابع معتبر زمین شناسی اشاره شده که به دلیل نفوذ سپر عربستان به زیر جلگه خوزستان و فشاری که این سپر به پوسته جنوب غرب ایران وارد می کند، رشته کوه زاگرس در حال رشد مداوم بوده و به طور متوسط سالانه ۱۲ میلی متر به ارتفاع این رشته کوه بزرگ و جوان ایران افزوده می شود . افزایش ۱۲ میلی متر در سال دقیقا معادل رشد ناخن انسان است. به خاطر فشار مداوم سپر عربی و ادامه کوه زایی در زاگرس این رشته کوه تفاوت ژئومورفولوژیک قابل توجهی نسبت به رشته کوه فرسوده و پیر البرز دارد. در البرز دره ها به شکل U بوده ، خط الراس ها ملایم ، پرتگاه ها کم شمار و آبشارها کم ارتفاع هستند. درحالی که در زاگرس دره ها مشابه حرف V هستند یعنی دامنه های پرتگاهی دارند، بلندترین آبشارهای ایران در این رشته کوه واقعند و خط الراس ها اغلب ستیغ های بسیار سخت گذرند. بر مبنای نظریه سطح اساس همه کوهستان های بلند در نهایت به خاطر فرسایش مداوم به صورت رسوبات رودخانه ای و بادی روانه ی اعماق دریاها خواهند شد، مگر اینکه در حد فاصل چین خوردگی و فرسایش کامل یک کوهستان باز هم چین خوردگی جدید رخ دهد. این موضوع به صورت خفیف برای زاگرس در حال انجام بوده ولی برای البرز رخ نداده است ، یعنی البرز روز به روز فرسوده تر و کم ارتفاع تر می شود در حالی که رشد ارتفاع در زاگرس ادامه دارد.

توپخانه ی بیابان چیست؟

amirfeiz — Tue, 24 Jul 2007 12:10:18 GMT

در نواحی معتدل فقط ۴۰ درصد از نور خورشید را زمین جذب می کند ،در حالی که در بیابان ها به علت خشکی هوا بیش از ۹۰ درصد از نور خورشید به زمین می رسد.در شب ها با غروب خورشید گرمای روز به سرعت از بیابان ها تخلیه می شود (به دلیل نبودن ابر در آسمان بیابان ها)و بیابان ها بیش از ۹۰ درصد گرمای روز را از دست می دهند، این تغییر دما در روز و شب موجب انقباض و انبساط سنگ های بیابانی در طول مدت شبانه روز می شود و در نتیجه سنگ ها ترک بر می دارند و می شکنند و در سکوت بیابان ها در شب ها صدای تیر طپانچه به گوش می رسد که به آن"توپخانه ی بیابان"می گویند.

از طرز تشکیل یخچال ها چه می دانید؟

amirfeiz — Thu, 19 Jul 2007 10:16:58 GMT

هرگاه میزان برفی که در مناطق سرد می بارد بیش از سرعت ذوب شدن آن ها باشد هر سال به ضخامت برف های مانده از سال قبل اضافه می شود به این ترتیب در طول سالیان دراز ارتفاع این برف ها به صدها متر ممکن است برسد.برف ها در نتیجه انباشته شدن متراکم تر شده و تبدیل به توده های عظیم «یخچال» می شوند.گاهی بر اثر کشش زمین قسمتی از این یخچال ها به آرامی به حرکت در می آیند و از بلندی ها به پایین کوه ها سر می خورند تا زمانی که به منطقه گرمتر برسند و ذوب بشوند و یا در دریاها رها گردند.بهتر است بدانیم که در قطب جنوب گاهی ضخامت یخچال ها به ۳۰۰۰ متر می رسد و اینکه قاره قطب جنوب در واقع متشکل از یک توده ی یخی عظیم است که بیش از ۸ برابر مساحت کشور ایران وسعت دارد.